«نه نزدیک، نه دور»: سخنگوی وزارت خارجه ایران از مرحله نهایی‌سازی تفاهم با آمریکا خبر داد؛ تنگه هرمز در کانون مذاکرات

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا به نقل از مهر, اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتگو با شبکه خبر سیما، از نقش میانجیگرانه پاکستان در تسهیل گفتگوهای غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده خبر داد.

سخنگوی وزارت خارجه هدف از این سفر را ادامه تبادل پیام‌ها بین ایران و آمریکا عنوان کرد و گفت: تمرکز ما در این مرحله بر خاتمه جنگ تحمیلی با مختصاتی است که کم و بیش اطلاع دارید و بر اساس پیشنهاد ۱۴ بندی جمهوری اسلامی ایران که چندین بار رفت و برگشت شده، دیدگاه‌های طرفین در مورد بندهای مختلف تبادل شده است.

بقایی در ادامه تصریح کرد: در این چند روز، درباره برخی نکات و عبارت‌پردازی‌هایی که کماکان اختلاف نظر وجود داشت، بحث و پیشنهادهایی مطرح شد. برخی از این موارد همچنان در حال بررسی و اعلام نظر است.

نه نزدیک، نه دور؛ در مرحله نهایی‌سازی یادداشت تفاهم هستیم

بقایی در پاسخ به این سؤال که آیا پس از دیدارهای امروز یا ۲۴ ساعت گذشته به توافق نزدیک‌تر شده‌ایم یا دورتر، گفت: «شاید بگویم خیلی دور، خیلی نزدیک».

وی توضیح داد: از یک سو، ما تجربه ضدونقیض‌گویی طرف آمریکایی را داریم. دیدگاه‌شان را بارها تغییر داده‌اند و مواضع متناقضی توسط مقامات مختلفشان بیان شده است. به همین دلیل نمی‌توانیم کاملاً مطمئن باشیم که این رویکرد تغییر نمی‌کند. از سوی دیگر، پس از چند هفته گفتگو بین دو طرف می‌توان گفت روند به سمت نزدیک‌تر شدن دیدگاه‌ها هست.

سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد: «نزدیک‌تر شدن» به این معنا نیست که ایران و آمریکا قرار است در موضوعاتی به تفاهم برسیم، بلکه به این معناست که بر مبنای مجموعه‌ای از پارامترها بتوانیم به یک راه‌حل برد-برد دست پیدا کنیم.

بقایی با اشاره به چارچوب مذاکرات گفت: بنای ما بر این بوده است که ابتدا یک یادداشت تفاهم یا تفاهم‌نامه‌ای شامل ۱۴ بند تدوین کنیم. در این یادداشت، مهم‌ترین موضوعات لازم برای خاتمه جنگ تحمیلی و مواردی که برای ما اهمیت اساسی دارد، گنجانده شود. سپس ظرف یک مدت زمان معقول ۳۰ تا ۶۰ روزه، در مورد جزئیات موضوعات گفتگو شود و نهایتاً به یک توافق نهایی دست پیدا کنیم.

وی افزود: ما در مرحله نهایی‌سازی این یادداشت تفاهم هستیم. موضوعاتی که در این مرحله بحث می‌شود، از لحاظ کلی بر خاتمه جنگ، پایان یافتن تعرضات دریایی آمریکا (آنچه خودشان «محاصره دریایی» نام‌گذاری کرده‌اند) و موضوعات مرتبط با آزاد شدن اموال بلوکه‌شده ایران متمرکز است. اینها عمده مواردی است که در این یادداشت تفاهم به آنها پرداخته می‌شود.

تنگه هرمز به آمریکا ربطی ندارد/ سازوکار جدید با همکاری عمان

بقایی در بخش دیگری از این گفتگو با اشاره به موضوع تنگه هرمز تأکید کرد: «تنگه هرمز به آمریکا ربطی ندارد. این تنگه بین ایران و عمان به عنوان کشورهای ساحلی است و باید در مورد آن سازوکاری تعریف شود.»

وی افزود: ما با سازمان‌های ذی‌صلاح بین‌المللی نیز در ارتباط هستیم و چندین نوبت جلساتی با طرف عمانی داشته‌ایم. با بقیه کشورها نیز گفتگو می‌کنیم، چراکه از اهمیت این آبراه برای کل جامعه بین‌المللی آگاه هستیم.

سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: جامعه بین‌المللی به این جمع‌بندی رسیده که ناامنی تحمیلی بر این آبراه، ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی است. آنها درک می‌کنند که اقدام مسئولانه ایران و عمان برای اتخاذ سازوکارهایی جهت اطمینان‌بخشی نسبت به تردد ایمن کشتی‌ها از این آبراه، به نفع جامعه بین‌المللی است.

بقایی تصریح کرد: کاری که ما انجام می‌دهیم هم در راستای حفظ امنیت ملی و منافع ملی ایران و عمان به عنوان کشورهای ساحلی است و هم با هدف اطمینان از تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز. از این منظر، انتظار داریم همه کشورهایی که برای آزادی دریانوردی و تجارت آزاد ارزش قائل‌اند، این وضعیت را درک کرده و کمک کنند تا یک سازوکار مؤثر و کارآمد در اینجا شکل بگیرد. بنابراین کار خود را با عمان و سایر جهات ذی‌ربط ادامه خواهیم داد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا موضوع تنگه هرمز در یادداشت تفاهم ۱۴ بندی گنجانده شده است، گفت: موضوع تنگه هرمز قاعدتاً در این یادداشت تفاهم بحث می‌شود، اما مهم‌تر از آن، پایان دادن به دزدی دریایی و راهزنی دریایی آمریکا علیه کشتیرانی بین‌المللی است.

سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد: این موضوع برای همه کشورها مهم است، زیرا هم باعث تشدید ناامنی در سطح بین‌المللی در آب‌های آزاد شده و کشورها مورد تعرض قرار گرفته‌اند، و هم برای ما به عنوان طرفی که مورد هدف اقدامات توقیفی آمریکا علیه کشتی‌های تجاری‌مان بودیم، اهمیت اساسی دارد.

وی با اشاره به نقش میانجیگرانه پاکستان در تسهیل گفتگوها، تاکید کرد که تمرکز اصلی بر خاتمه جنگ، پایان دادن به تعرضات دریایی آمریکا در تنگه هرمز (که ایران آن را «محاصره دریایی» می‌نامد) و آزادسازی اموال بلوکه‌شده ایران است. بقایی با بیان اینکه "شاید خیلی دور، خیلی نزدیک" هستیم، نسبت به صداقت طرف آمریکایی ابراز تردید کرد، اما در عین حال روند گفتگوها را رو به جلو خواند و ابراز امیدواری کرد که با تدوین این یادداشت تفاهم، بتوان به یک راه‌حل برد-برد دست یافت. وی همچنین تاکید کرد که تنگه هرمز به آمریکا ربطی ندارد و باید با همکاری کشورهای ساحلی، سازوکاری برای آن تعریف شود.

خبرنگار : نقوی