سایه توافق بر روابط ایران و آمریکا!

اسلام‌آباد و نقش میانجی‌گری در بن‌بست دیپلماسی

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، با افزایش احتمال آغاز دور تازه‌ای از گفت‌وگوها میان تهران و واشنگتن، نقش اسلام آباد به‌عنوان یک میانجی منطقه‌ای بیش از پیش برجسته شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی حلقه‌های نزدیک به کاخ سفید و شماری از چهره‌های جمهوری‌خواه، از باز شدن کانال‌های جدید گفت‌وگو حمایت می‌کنند، هرچند دولت ایالات متحده همچنان از ارائه جزئیات رسمی خودداری کرده است.

در این میان، تیم مذاکره‌کننده آمریکایی به رهبری معاون رئیس‌جمهور، بر این باور است که تحقق کامل خواسته‌های واشنگتن در کوتاه‌مدت بعید است؛ در مقابل، تهران هرگونه «تحمیل یک‌جانبه شروط» را رد کرده و بر حفظ حقوق هسته‌ای خود تأکید دارد.

در کنار بن‌بست دیپلماتیک، نگاه واشنگتن بیش از پیش به تنگه هرمز معطوف شده است؛ جایی که به باور برخی مقام‌های آمریکایی، اجرای طرح‌های محدودسازی دریایی می‌تواند به‌عنوان ابزار فشار مؤثر علیه تهران عمل کند. این راهبرد، بر کاهش صادرات نفت ایران و کنترل یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای انرژی جهان متمرکز است.

با این حال، منتقدان در داخل ساختار سیاسی آمریکا نسبت به پیامدهای این سیاست هشدار داده‌اند و آن را پرهزینه و در معرض فرسایش طولانی‌مدت می‌دانند. در مقابل، ایران نیز طی سال‌های اخیر توانسته از موقعیت ژئوپلیتیکی هرمز به‌عنوان یک اهرم فعال در معادلات منطقه‌ای و مذاکراتی استفاده کند؛ به‌گونه‌ای که این گذرگاه اکنون صرفاً یک مسیر انرژی نیست، بلکه بخشی از معادله قدرت میان تهران و واشنگتن محسوب می‌شود.

راهبرد کنونی ایالات متحده نشان‌دهنده نوعی دوگانگی ساختاری است؛ از یک‌سو تلاش برای احیای مذاکرات و از سوی دیگر اتکا به فشار اقتصادی و دریایی. این هم‌زمانی، نه‌تنها پیام واحدی به تهران ارسال نمی‌کند، بلکه فضای بی‌اعتمادی را تشدید کرده است.

در سوی مقابل، ایران با اتکا به ظرفیت‌های منطقه‌ای و سازوکارهای دور زدن تحریم‌ها، خود را برای سناریوهای فرسایشی آماده کرده است. نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری یک موازنه شکننده است که در آن نه توافق قطعی در دسترس است و نه تقابل مستقیم، اما هر دو احتمال همچنان روی میز باقی مانده‌اند.

در نهایت، آنچه مسیر آینده را تعیین خواهد کرد، نه صرفاً متن مذاکرات، بلکه توان طرفین در مدیریت هم‌زمان «فشار میدانی» و «مذاکره سیاسی» است؛ دو مسیری که اکنون بیش از هر زمان دیگری در هم تنیده شده‌اند.

خبرنگار : عاروان