چگونگی مدیریت تشنج در کودکان در شرایط اضطراری و نبود دسترسی فوری به پزشک

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا به نقل از ایسنا، دکتر شیما شکری فوق‌تخصص نورولوژی کودکان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، با بیان اینکه اولین و مهم‌ترین اقدام هنگام مشاهده تشنج در کودک، حفظ آرامش است. افزود: اغلب تشنج‌ها کوتاه‌مدت هستند و در عرض چند دقیقه متوقف می‌شوند. وحشت یا انجام اقدامات نادرست می‌تواند وضعیت را برای کودک خطرناک‌تر کند.

وی ادامه داد: در لحظه تشنج، کودک باید در محیطی امن قرار گیرد. اگر کودک روی تخت یا مبل است، بهتر است او را به آرامی روی زمین یا سطحی امن قرار دهید تا خطر سقوط وجود نداشته باشد. اشیای سخت یا تیز را از اطراف کودک دور کنید. برای جلوگیری از ضربه به سر می‌توان یک بالش کوچک یا لباس نرم زیر سر کودک قرار داد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی عنوان کرد: وضعیت قرارگیری بدن کودک اهمیت زیادی دارد. کودک باید به پهلو خوابانده شود. این وضعیت کمک می‌کند ترشحات دهان یا استفراغ احتمالی وارد راه هوایی نشود و خطر خفگی کاهش یابد.

شکری با بیان اینکه یکی از باورهای نادرست اما شایع این است که باید چیزی در دهان کودک قرار داد، گفت: از نظر علمی این کار کاملاً اشتباه و خطرناک است. هرگز نباید دست، قاشق، پارچه یا هر شیء دیگری را داخل دهان کودک قرار داد، زیرا ممکن است باعث آسیب به دندان‌ها، انسداد راه هوایی یا خفگی شود.

عضو هیات علمی دانشگاه افزود: در صورتی که تشنج طولانی شود (معمولاً بیش از سه تا پنج دقیقه)، استفاده از داروی دیازپام می‌تواند به توقف تشنج کمک کند. در بسیاری از کودکان مبتلا به صرع یا تشنج‌های مکرر، پزشک ممکن است دیازپام رکتال را برای استفاده در منزل تجویز کند.

وی عنوان کرد: در این شرایط، بهترین روش استفاده از تیوب رکتال دیازپام است که برای تزریق از راه مقعد طراحی شده است. دارو باید طبق دوزی که پزشک قبلاً تعیین کرده استفاده شود.

فوق تخصص نورولوژی کودکان اضافه کرد: اگر تیوب آماده رکتال در دسترس نباشد، می‌توان آمپول دیازپام را با سرنگ کشید، سپس سوزن سرنگ را جدا کرد و دارو را به آرامی از طریق سرنگ در داخل مقعد کودک تزریق کرد. این روش می‌تواند به جذب سریع دارو و کنترل تشنج کمک کند تا زمان رسیدن خدمات پزشکی.

وی یاداوری کرد: پس از تزریق دارو، کودک باید همچنان به پهلو خوابانده شود و وضعیت تنفس او تحت نظر قرار گیرد. 

شکری با اشاره به اهمیت ثبت زمان شروع تشنج خاطرنشان کرد: اگر تشنج بیش از پنج دقیقه ادامه پیدا کند، اگر چند تشنج پشت سر هم رخ دهد، یا اگر کودک پس از پایان تشنج به هوشیاری طبیعی بازنگردد، باید فوراً با اورژانس تماس گرفته شود.

وی افزود: پس از پایان تشنج، کودک ممکن است برای مدتی خواب‌آلود، گیج یا بی‌حال باشد. این مرحله که «مرحله پساتشنجی» نام دارد طبیعی است. در این زمان بهتر است اجازه دهید کودک استراحت کند و محیط آرامی برای او فراهم شود. تا زمانی که کودک کاملاً هوشیار نشده است نباید به او آب، غذا یا دارو خورانده شود.

به گزارش وبدا، وی تأکید کرد: مهم‌ترین اقدامات در هنگام تشنج کودک شامل حفظ آرامش، تأمین امنیت محیط، خواباندن کودک به پهلو، خودداری از قرار دادن هرگونه جسم در دهان و در صورت لزوم استفاده صحیح از دیازپام رکتال است. آگاهی از این اقدامات ساده می‌تواند در بسیاری از موارد از بروز آسیب‌های جدی جلوگیری کند و جان کودک را حفظ نماید.

خبرنگار : شاکر