میراث فرهنگی زیر پشم گوسفندان/ مسئولان فقط تماشا می‌کنند!

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا، سنگ‌نگاره و سنگ‌نبشته تاریخی سرمشهد کازرون، یکی از مهم‌ترین آثار دوران ساسانی، این روزها نه‌تنها درگیر فرسایش طبیعی و بی‌توجهی مدیریتی است، بلکه حالا به گفته کنشگران میراث فرهنگی، به محل چرای دام و پشم‌چینی گوسفندان تبدیل شده؛ اتفاقی که از نگاه کارشناسان، زنگ خطری برای وضعیت نگهداری این یادگار تاریخی به شمار می‌رود.

سیاوش آریا، پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی، در بازدید میدانی خود از این اثر تاریخی با صحنه‌ای روبه‌رو شده که بیشتر شبیه یک کابوس فرهنگی است؛ چوپانی که از شکستگی فنس حفاظتی استفاده کرده و گله گوسفندانش را وارد محوطه ملی کرده است. حتی آثار پشم‌چینی دام‌ها نیز در کنار سنگ‌نگاره تاریخی باقی مانده؛ جایی که روزگاری تصاویر ساسانی بر دل کوه حک شده بود.

این اثر تاریخی تنها یک سنگ‌نگاره ساده نیست. کارشناسان آن را از متفاوت‌ترین و ارزشمندترین نقش‌برجسته‌های ساسانی می‌دانند؛ تصویری از بهرام دوم ساسانی در حال شکار شیر، در کنار شهبانو و موبد کرتیر؛ اثری که بخشی از حافظه تاریخی و هنری ایران به شمار می‌رود.

سنگ‌نگاره ساسانی بهرام دوم در سرمهشد که درحال محو شدن است.

اما امروز این میراث ارزشمند در میان بی‌توجهی‌ها آرام‌آرام محو می‌شود. از یادگاری‌نویسی روی سنگ‌ها گرفته تا حفاری قاچاقچیان گنج، ساخت‌وساز در حریم تاریخی و حالا ورود دام‌ها به محوطه، همگی نشان می‌دهد حفاظت از آثار تاریخی در برخی مناطق کشور عملاً رها شده است.

آثار حفاری‌ جویندگان گنج

منتقدان می‌گویند وقتی فنس یک اثر ملی شکسته باقی می‌ماند، حفاری غیرمجاز ماه‌ها دیده نمی‌شود و هیچ نظارت مؤثری وجود ندارد، نتیجه همین تصاویر دردناک خواهد بود؛ تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی خشم بسیاری از کاربران را به دنبال داشته است.

کارشناسان بارها هشدار داده‌اند که برخی آثار ساسانی در جنوب کشور به‌دلیل فرسایش، نبود رسیدگی و ضعف حفاظت، در آستانه نابودی کامل قرار دارند. با این حال، هنوز برنامه جدی و مؤثری برای حفاظت فوری از این محوطه‌ها دیده نمی‌شود.

بسیاری از فعالان میراث فرهنگی معتقدند بی‌تفاوتی نسبت به آثار تاریخی فقط نابودی چند سنگ و کتیبه نیست؛ بلکه پاک شدن تدریجی حافظه تاریخی یک ملت است. کشوری که گذشته‌اش را حفظ نکند، آینده‌اش را هم از دست خواهد داد.

در نهایت...

ماجرا فقط پشم‌چینی چند گوسفند کنار یک سنگ‌نگاره نیست؛ مسئله، سقوط حساسیت نسبت به هویت تاریخی ایران است. وقتی یکی از مهم‌ترین آثار فرهنگی چنین رها می‌شود، نگرانی بزرگ‌تر این است که فردا چه چیزی از تاریخ این سرزمین باقی خواهد ماند. میراث فرهنگی، تزئینات اضافی نیست؛ شناسنامه یک ملت است.

خبرنگار : شاکر