فریدون جیرانی، فیلمسازِ بحران، رابطه و زن در سینمای ایران (بخش دوم)
فریدون جیرانی یکی از اثرگذارترین و جنجالیترین فیلمسازان پس از انقلاب است. کارگردانی که از دلِ نقد و روزنامهنگاری وارد سینما شد، در دههٔ ۷۰ با ساخت «قرمز» نگاه تازهای به روابط بیمار و خشونت خانگی داد، در دههٔ ۸۰ با «شام آخر» و «پارکوی» فضاهای نوآورانه را تجربه کرد و در دههٔ ۹۰ با «من مادر هستم» و «خفهگی» نشان داد که همچنان بهدنبال روایتهای چالشبرانگیز و فرم هویتمند است. جیرانی در همه سالهای فعالیتش، سینما را میدان مواجهه با روابط انسانی، آسیب، روان، زنان و ساختارهای پنهان جامعه دانسته است.
آثار فریدون جیرانی طیف وسیعی از ژانرها را در بر میگیرد، اما وجه مشترک بسیاری از آنها، شخصیتپردازیهای پیچیده و پرداختن به دغدغههای انسانی است. در ادامه یکی از آثار وی نقد میشود:
نقد فیلم «پارکوی» (۱۳۸۵)
«پارکوی» یک تریلر اجتماعی/جنایی است که حول رابطه دو عاشق فراری و پیامدهای یک حادثه شکل میگیرد.
شروع فیلم با یک اتفاق شوکآور (تصادف) بسیار قدرتمند است.
داستان ساختار خطی روانی دارد و به تدریج تنش را افزایش میدهد.
تم گریز از گذشته و اسارت در سرنوشت، با فضای روایی همخوان است.
پرداخت شخصیتهای اصلی سطحی است، دلیل تصمیمها مشخص و عمق روانی کافی داده نمیشود.
داستان در پرده دوم وارد تکرار میشود و کشش اولیه را از دست میدهد.
پایانبندی احساس «ناقص بودن» دارد، انگار ناتمام یا دستکاریشده است.
در کارگردانی، جیرانی به خوبی از فضاهای محدود و بسته برای ایجاد حس اضطراب استفاده میکند.
بیشتر بخوانید: فریدون جیرانی، فیلمسازِ بحران، رابطه و زن در سینمای ایران (بخش اول)
فیلمبرداری کمتحرک و سرد و نورپردازی تیره با فضای تریلر هماهنگ است.
بازیگیری از بازیگران نسبتاً خوب مدیریت شده است.اما ریتم در نیمه دوم کند میشود. نوعی سردرگمی در هدایت روایت دیده میشود.
برخی صحنهها بیش از حد توضیح داده میشوند و از شدت تعلیق کم میکنند.
فیلم بیش از حد وابسته به اداهای ژانری است و اصالت روایی پیدا نمیکند.
در یک جمعبندی کلی، پارکوی یک تریلر متوسط اما خوشساخت است که ضعف اصلی آن نپرداختن به روان شخصیتها و ریتم ناپایدار است. از دید مستقل، این
از دید مستقل، این فیلم یک تلاش مهم برای نزدیک کردن سینمای ایران به تریلر شهری-روانی است.
در ادامه نگاهی به روش و سبک سینمایی تلویزیونی این فیلمساز داریم:
جیرانی در فیلمهایش به دنبال کاوش در لایههای پنهان روان انسانهاست. او از فضاسازیهای خاص و موسیقی متن برای ایجاد اتمسفر مورد نظر خود استفاده میکند. شخصیتهای او اغلب درگیر کشمکشهای درونی و بیرونی هستند و مخاطب با آنها همذاتپنداری میکند. فیلمهای جیرانی گاه با نگاهی انتقادی به مسائل اجتماعی و سیاسی جامعه نیز پرداختهاند.
نویسنده: سپیدروح
خبرنگار : شاکر
-
14 اردیبهشت 1405فریدون جیرانی، فیلمسازِ بحران، رابطه و زن در سینمای ایران (بخش سوم) -
20 اردیبهشت 1405جنجال پیامک اینترنت پرو؛ "شما تایید شده اید"/ به عصر پایان اینترنت آزاد برای همه سلام کنید -
20 اردیبهشت 1405جنگ پنهان بر سر سفرهها و انرژی -
20 اردیبهشت 1405استراتژی و تاب آوری در زمانه ابهام و التهاب (بخش چهارم) -
20 اردیبهشت 1405بررسی وضعیت کودکان ساکن در زندان